Wrzeście Gmina Wicko

 Domek do wynajęcia polecam:

https://www.olx.pl/oferta/domki-letniskowe-okolice-leby-CID3-IDnCGNe.html

 

Historia Wrześcia

 Dawna nazwa Wrześcia - Wrzeszcz była pierwotnie określeniem terenu na którym znajdują się dzisiaj dwie wsie : Wrześcienko i Wrzeście .Ponieważ słowo Wrzeszcz będące prawdopodobnie słowiańskiego pochodzenia trudne było do wymówienia dla Niemców ,nazwa wsi była wielokrotnie zniekształcana i wielokrotnie zmieniana. W jednym z opisów granic z 1377 roku nazwa wsi brzmi Przecz 1402 –Wrzesz potem Vrzetz, 1437 znowu jako Vrsetczs i Vrzest .W roku 1514 mówi się na Wrzeście –Vrest również w 1523 ,1528. 1578 –Frest .W statystyce Bruggemanna z 1784 roku używana jest forma Freist , która utrzymała się do 1945 roku. Pierwsza wzmianka pochodzącą z 1377 roku to określenie tylko i wyłącznie krajobrazu .W roku 1402 w biskupich dokumentach podatkowych  wymienia się Wrzeście jako jedną wieś, dopiero w roku 1437 roku  zostaje podzielona: jedna część należy do szlachcica, a druga do króla ,stąd występujące nazwy ułatwiające odróżnienie tych dwóch miejscowości a mianowicie Konigliech  Freist- Wrzeście Królewskie wieś gospodarska z 10 hokami  (1 hok = 7 -10 ha )  i Adlig Freist – Wrzeście Szlacheckie majątek ziemski z 3 hokami. Wrzeście  swój gospodarski charakter zachowało po dzień dzisiejszy.                                                                           

     W roku 1658 wieś posiada 11 hoków,jeden hok należy do szkoły,  dziewięciu gospodarzy ,2 ogrodników i młynarz wymienia się wtedy    nazwiska :Kamin ,Klotz ,Krack, Kruger ,Latt ,Wilcke. Dawniej  jeszcze wokół Wrześcia nie było żadnych lasów. Podobna liczba gospodarstw jest  w 1784 roku .W roku 1782 we wsi wybudowano luterańską szkołę, i znajdują się tam już dwa młyny wodne.

 17.11.1911 –Poświęcono nowy budynek szkoły.

  01.06   1912-spłonął młyn.

 Wrzeście w roku 1912 liczy 332 mieszkańców ,  posiada karczmę , sklep. Pomnik żołnierzy z Wrześcia poległych w czasie pierwszej wojny światowej znajdujący się na dawnym ewangelickim cmentarzu przy drodze do Charbrowa. Po pierwszej wojnie światowej liczba mieszkańców zmniejszyła się do ok. trzystu . W roku 1938 wybudowano nową szkołę ,  we wsi znajdują się 2 sklepy  i oberża , zakład krawiecki , stolarnia ,produkcja drewnianych pantofli, mleczarnia zlikwidowana w roku 1938.Stowarzyszenia działające we wsi przed wojną : 

 

1.     drużyna piłkarska – boisko znajdowało się w lesie ,największym przeżyciem dla dawnych mieszkańców była gra drużyny Konigliech Freist z drużyną  ze słupska.

 2.     Stowarzyszenie Wojenne .

 3.     Stowarzyszenie Strzeleckie(w lesie znajdowały się dwie strzelnice.)

 9 marca 1945 roku do Wrześcia wkraczają Rosjanie .  

 12 czerwca  1945 do wsi przyjeżdżają pierwsi Polacy.

    GasthofKarczma
Widok wsi
Widok wsi.
Młyn
Młyn
Budynek szkoły we Wrześciu lato 1938
Budynek szkoły we Wrześciu lato 1938.

Porcelanowe zamknięcie butelki ze sklepu Alberta Zur z Wrześcia.

 

CMENTARZ KOŁO CHARBROWSKIEGO MŁYNA

 

Jadąc z Charbrowa w kierunku Łeby skręcając w prawo drogą do Wrześcia po około dwóch kilometrach przy nieczynnym wysypisku śmieci naszą uwagę zwraca stary cmentarz z dużą tablicą ku czci niemieckich żołnierzy poległych w czasie I wojny. To właściwie jedyna zachowana tablica nagrobna na tym cmentarzu. Miejsce to choć zdewastowane i porośnięte chwastami wzbudza ciekawość, równie interesująca jest historia założenia miejsca ostatniego spoczynku mieszkańców Wrześcia.Pierwszą osobą tam pochowaną był gospodarz o nazwisku Ney. Dla upamiętnienia tej daty, obok jego grobu miejscowy Żandarm Riemer posadził dwa dęby. Jednocześnie zwrócił się z pisemną prośbą do pastora Trowitzscha o opiekę parafii nad tymi dwoma długowiecznymi drzewami tak długo dopóki oprą się one “wichurze i złej pogodzie“. Kiedy to w 1934 roku po decyzji ówczesnego burmistrza Wrześcia Maxa Wolfa bardzo zaniedbany już cmentarz został gruntownie posprzątany i oczyszczony z chaszczy postanowiono wyciąć także owe dwa dęby.Wtedy to zaprotestowała rodzina Ney, powołując się na pismo żandarma Riemera, grożąc równocześnie podaniem sprawy do sądu. Burmistrz Wolf uznał rację Ney’ów i tylko, dlatego te okazałe drzewa do dziś rosną na tej mocno zaniedbanej już nekropolii. Biedny burmistrz nie przeczuwał wówczas jakie dramatyczne zdarzenie przeżyje na tym samym miejscu w roku 1945. Kamień nagrobny żony Maxa Wolfa znajduje się na cmentarzu w Charbrowie. Został tam przeniesiony przez pana Ericha Gongola, urodzonego w Charbrowie, który prawie co roku odwiedza swą starą ojczyznę. Warto tu jeszcze nadmienić iż Pan Hans Plathe Niemiec, który od kilku lat mieszkał w Wicku to potomek rodziny Ney ze strony matki.Na cmentarzu chowani byli dawniej mieszkańcy Wrześcia .

 


 

LINIA KOLEJOWA WRZEŚCIE - BARGĘDZINO

Początkowo linia kolejowa ze stacji Wrzeście miała prowadzić do Kurowa, potem do Choczewa. Jednakże 28 listopada 1903 roku władze powiatu lęborskiego odmawiają poparcia tego projektu wysuniętego przez spółkę akcyjną. Uznano, iż linia kolejowa Garczegorze - Choczewo jest ważniejsza. Największym problemem, który opóźniał powstawanie kolei były problemy z wytyczeniem trasy. Dopiero 28 października 1907 roku na posiedzeniu rady osiągnięto pełne porozumienie i droga do budowy kolei Wrzeście - Bargędzino była wolna.
Trasa ta, choć stosunkowo krótka 6,4 km była bardzo ważna dla znajdującej się w Roszczycach kopalni marglu. Zainteresowani, czyli właściciele Górnego i dolnego Komaszewa, Roszczyc, Nieznachowa, Bargędzina i Ulinii poprzez zapewnienie przewozu 3000 tysięcy wagonów z towarami rocznie gwarantowali rentowność kolei. 3 grudnia 1909 roku powstała spółka akcyjna w której swoje udziały miały: rząd pruski, władze prowincji pomorskiej, powiatu lęborskiego, a także nieliczni prywatni akcjonariusze.
Kapitał założycielski wynosił 339 000 marek niemieckich. Pod koniec kwietnia 1910 roku rozpoczęto budowę trasy, a już pod koniec września tegoż roku kolej była gotowa.
Z powodu pewnych problemów dotyczących przejęcia kierownictwa nad tym przedsięwzięciem dopiero 31 października rozpoczęto eksploatację linii kolejowej Wrzeście - Bargędzino. Szyny miały normalny rozstaw. Kursowały tam jedynie wagony towarowe, ruch pasażerski był wykluczony. Od stacji Wrzeście do Bargędzina znajdowały się cztery przystanki: Komaszewo, Nieznachowo, Roszczyce, Bargędzino koło dawnego tartaku.
Niestety nowe granice po pierwszej wojnie światowej odcinają tradycyjne rynki zbytu do Prus Zachodnich i Gdańska, przez co wydobycie marglu staje się nieopłacalne, ruch towarowy na tej trasie ustaje. Dzisiaj nie ma tam już prawie śladu po szynach, widoczny jest tylko sam nasyp.

                                                      

 

 

 

 

 

Licznik odwiedzin:
Wszystkich: 1 483 941
Wczoraj: 338
Dzisiaj: 101
Online: 8
Wszystkie zamieszczane na stronie zdjęcia i opracowania są własnością prywatną.
Zabrania się kopiowania fragmentów lub całości zamieszczonych tu opracowań i zdjęć i wykorzystywania ich w innych publikacjach bez uprzedniego wyrażenia na to zgody autorów strony.

Copyright (c) 2008-2021 by Mariusz Baar 84-352 Wicko ul. Lipowa 1
reiseleiter-leba.eu